Biegunka to oddawanie półpłynnego, płynnego lub wodnistego stolca więcej niż 3 na dobę. Leczenie biegunki zależy od jej przyczyny. Biegunka zwykle jest skutkiem zakażenia wirusowego albo bakteryjnego przewodu pokarmowego, ale może też mieć o wiele poważniejsze przyczyny. Biegunka jest niebezpieczna dla niemowląt i osób starszych, ponieważ łatwo się odwadniają.
Biegunka może mieć różne przyczyny, a od tego, co ją wywołało, zależy sposób leczenia. Biegunką określa się oddawanie płynnego, półpłynnego lub papkowatego (nieuformowanego) stolca częściej niż 3 razy na dobę. Ale również jeden luźny stolec zawierający krew, śluz lub ropę uznaje się za biegunkę. Biegunce zwykle towarzyszy kurczowy ból brzucha, osłabienie, nudności i wymioty, czasem mogą też wystąpić gorączka i odwodnienie.
Biegunka trwająca do 10 dni to biegunka ostra, a gdy utrzymuje się dłużej – biegunka przewlekła.
Biegunka wywołana przez wirusy
Potocznie nazywane jest grypą jelitową lub grypa żołądkową. Jej sprawcą są najczęściej rotawirusy, adenowirusy, norowirusy, astrowirusy. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą pokarmową, a jego objawem są:
- wodniste stolce
- nudności lub wymioty
- bóle brzucha
- gorączka
Leczenie takiej biegunki polega na zastosowaniu ścisłej diety i niedopuszczeniu do odwodnienia oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Trzeba więc pić duże ilości wody lub specjalistycznych płynów nawadniających organizm. Przy wymiotach powinno się pić małymi porcjami schłodzone płyny, bo to ogranicza torsje. Można zastosować również lek przeciwgorączkowy lub środek rozkurczający, jeśli bóle brzucha są kurczowe. Nie należy lekceważyć zakażenia, co roku 20-30 tys. dzieci trafia do szpitala z powodu samych tylko rotawirusów.
Biegunka wywołana przez bakterie
W przypadku bakterii oprócz biegunki objawem zakażenia są również bóle brzucha, czasem nudności lub wymioty. Pierwsze oznaki złego samopoczucia pojawiają się 6-72 godziny po wniknięciu do organizmu bakterii, np. Salmonelli, Campylobacter jejuni, Escherichii coli. Do zakażenia dochodzi zwykle drogą pokarmową po zjedzeniu produktu zawierającego bakterie albo jady bakteryjne lub wskutek nieprzestrzegania higieny.
Biegunka wywołana przez silne emocje i stres
Biegunki spowodowane silnymi emocjami najczęściej nękają osoby o wrażliwym systemie nerwowym, pragnące zawsze osiągać jak najlepsze wyniki, np. w nauce.
Jeśli jesteś nerwusem, który przed każdym egzaminem ma problemy z przewodem pokarmowym, na kilka dni przed takim ważnym wydarzeniem zacznij przyjmować ziołowe tabletki uspokajające.
Biegunka od alergii pokarmowej
Alergia pokarmowa jest nieprawidłową reakcją układu immunologicznego na produkty spożywcze lub środki dodawane do żywności, np. zapachy do ciast. Oprócz zaburzeń żołądkowo-jelitowych (biegunki lub zaparcia) pojawiają się też objawy ze strony innych narządów, np. wysypka na skórze, problemy z oddychaniem albo wodnisty katar. Może również wystąpić niedokrwistość lub istotny niedobór wagi.
Biegunka spowodowana nadwrażliwością jelit
U niektórych osób może wystąpić biegunka jako reakcja delikatnych, ale zdrowych jelit na zbyt zimne lub zbyt gorące potrawy i napoje. Ten rodzaj biegunki ogranicza się zwykle do jednego wodnistego wypróżnienia, w 1-2 godziny od posiłku. Nie pojawiają się bóle brzucha ani nudności.
Biegunka wywołana zespołem jelita drażliwego
Zespół jelita drażliwego objawia się m.in. bólem brzucha oraz zmianami w częstości oddawania i konsystencji stolca. U niektórych osób występują biegunki, u innych zaparcia lub naprzemiennie pojawiają się biegunki i zaparcia. Stolec może zawierać śluz.
Biegunka jako reakcja na leki
Biegunka ta najczęściej występuje po dłuższej kuracji antybiotykami. Najcięższą postacią tego typu biegunki jest rzekomobłoniaste zapalenie jelit, którego objawami są wodniste stolce, rzadko z domieszką śluzu, ropy lub krwi – chory może oddawać nieliczne, luźne stolce, jednak w niektórych przypadkach ich liczba może dojść nawet do 30 na dobę, gorączka, kurczowe bóle brzucha, zlokalizowane zwykle poniżej pępka. W skrajnych przypadkach ta biegunka poantybiotykowa może doprowadzić do perforacji jelita grubego.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego to przewlekłe zapalenie błony śluzowej jelita grubego. Pierwszym objawem jest biegunka z domieszką śluzu i krwi w kale. Pojawiać się mogą kurczowe bóle brzucha i uczucie parcia na stolec spowodowane zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego, a ponadto wysoka gorączka i przyśpieszona akcja serca (tachykardia).
Choroba Leśniowskiego-Crohna: biegunki po jedzeniu
Choroba Leśniowskiego-Crohna zaczyna się od bólów brzucha, zwłaszcza po jedzeniu, którym często towarzyszą biegunki i brak łaknienia. Czasem pojawia się gorączka oraz krwiste stolce. Chorzy zaczynają tracić na wadze, dzieci przestają rosnąć. Z czasem może dochodzić do powikłań w postaci ropni, owrzodzeń i przetok oraz wtórnego zakażenia ściany jelita. Są też przypadki, gdy pierwszym objawem jest niedokrwistość, a nawet zgięciowy przykurcz w prawym stawie biodrowym.
Biegunka w wyniku nadczynności tarczycy
Nadczynność tarczycy może się objawiać biegunką, co jest związane z bardzo szybką przemianą materii. Luźne wypróżnienia mogą się zdarzać nawet kilka razy dziennie. Oprócz tego występuje szybki spadek masy ciała, nadwrażliwość na ciepło, nadmierna potliwość, nerwowość, duszności, kołatanie serca oraz drżenie rąk.
WSTECZ
