Norymberga, drugie największe miasto dzisiejszej Bawarii, a w średniowieczu jedno z kluczowych miast historycznej krainy Frankonii. Do dzisiaj można odczuć historyczną odrębność Norymbergi porównując ją do innych miast na północy Bawarii, np. do Monachium.
Miasto wyróżnia zachowana średniowieczna fortyfikacja. Historyczna część miasta do dziś otoczona jest długim na cztery kilometry murem. Oprócz murów zachwycają drewniane fasady domów znajdujących się w obrębie starego miasta oraz znajdujący się na szczycie wzgórza zamek.
Dziś Norymberga w szerokiej świadomości kojarzona jest często przede wszystkim z procesami norymberskimi i nie jest popularnym wyborem destynacji wśród turystów z Polski, a szkoda – to na pewno jedno z najciekawszych miast u naszych zachodnich sąsiadów z perspektywy turysty.
Z perspektywy turysty najwięcej interesujących miejsc i zabytków znajduje się w obrębie historycznych murów miejskich lub w ich najbliższej okolicy. Jeśli znajdziemy nocleg w okolicy starego miasta możemy poruszać się pieszo. Z komunikacji miejskiej skorzystamy wybierając się do Pałacu Sprawiedliwości w którym odbywały się procesy norymberskie, terenów gdzie odbywały się zjazdy nazistów lub do ogrodu zoologicznego.
Norymberga przez wieki uważana była za jedno z najpiękniejszych miast Europy. Otoczona murami najstarsza część miasta charakteryzowała się klimatycznymi uliczkami i kolorowymi drewnianymi fasadami domów. Było tak do pierwszej połowy XX wieku, kiedy to naloty i bombardowania podczas II wojny światowej niemal doszczętnie zniszczyły norymberskie stare miasto.
Miasto po wojnie odbudowano z zachowaniem oryginalnego układu, ale ulicę często straciły swój historyczny urok. Na szczęście w trakcie odbudowy niektóre z budynków zostały zrekonstruowane. Świetnym przykładem jest tu ulica Weissgerbergasse, na której spotkamy najwięcej drewnianych fasad nawiązujących do dawnej świetności miasta.
Jednym z nielicznych zachowanych budynków jest XVI-wieczny budynek Fembohaus, w którym dziś mieści się muzeum miejskie. W środku możemy zobaczyć jak wyglądały średniowieczne pomieszczenia (zostały zrekonstruowane) oraz poznamy historię miasta. Muzeum szczyci się również interaktywnym filmem opisującym historie miasta. Nie zapomnijmy poprosić o przewodnik audio, w środku opisy są przede wszystkim w języku niemieckim.
Głównym placem miejskim jest plac Hauptmarkt, gdzie rano odbywa się targ spożywczy, a przed świętami Bożego Narodzenia to tutaj ma miejsce słynny targ bożonarodzeniowy. Ozdobami placu są Piękna Fontanna (Schöner Brunnen) oraz gotycki kościół Frauenkirche. Fontanna została postawiona w XIV wieku, dziś jest jednak zastąpiona przez kopie. Zdobi ją 40 kolorowych figur. Kościół Frauenkirche zachwyca przede wszystkim fasadą z zegarem zamontowanym w 1506 roku. W środku ten stosunkowo niewielki kościół aż tak bardzo nie zachwyca.
W Norymberdze znajduje się jedno z najważniejszych i największych muzeów w Niemczech, Germanisches Nationalmuseum (Muzeum Germańskie). Muzeum zostało założone w 1852 roku i w swoich zasobach posiada ponad milion eksponatów. Na stałych wystawach wystawionych jest jednak 25 000. Muzeum znajduje się w starym klasztorze do którego dobudowywano neogotyckie skrzydła, część wystawy umieszczono w starej kaplicy.
Na wizytę w tym muzeum warto zaplanować przynajmniej kilka godzin – liczba sal i eksponatów jest naprawdę imponująca. W środku zobaczymy m.in. najstarszy globus na świecie, prace Albrechta Dürera, złotą księgę Codex Aureus, relikwiarze czy prace takich artystów jak Wit Stwosz, Rembrandt czy August Macke.
Przed wejściem do muzeum postawiono instalację “Droga Praw Człowieka” składającą się ze stojących na chodniku kolumn, na których wypisano zdania z deklaracji praw człowieka w wielu językach (jedna kolumna, jeden język – znajduje się także kolumna z napisem w języku polskim).
Innym oryginalnym muzeum jest znajdujące się nieopodal Muzeum Transportu (Verkehrsmuseum), które podzielone jest na muzeum transportu oraz muzeum niemieckich kolei (DB Museum).
Więcej: DB Museum (Muzeum kolei) i Muzeum Komunikacji w Norymberdze
W obrębie starego miasta znajdziemy także kilka ciekawych konstrukcji takich jak:
- pierwszy w Europie most łańcuchowy (Kettensteg), bardzo klimatyczne przejście piesze
- najstarsza restauracja serwująca kiełbasę w Europie – Zum Gulden Stern Według niektórych miejsce jest pułapką turystyczną z powodu wysokich cen, zdecydowanie warto jednak podejść i zobaczyć niesamowitą fasadę budynku
- Most kata (Henkersteg) – piękny drewniany most którym możemy się przespacerować. Na końcu mostku znajduje się dom kata (Henkerhaus) będący małym muzeum, jeśli jednak nie mamy karty do zwiedzania nie warto płacić oddzielnie za bilet – w środku jest jedynie malutka wystawa
- fontanna Ehekarussell – olbrzymia fontanna z brązu która w sposób ponury przedstawia etapy małżeństwa, od ślubu aż do śmierci. Znajduje się koło wieży i stacji metra Weißer Turm, została postawiona w 1984 roku.
- Norymberga w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego miała status wolnego miasta imperialnego. Pozycja miasta była tak duża, że było nazywane “nieoficjalną stolicą Cesarstwa”, a każdy nowo wybrany król musiał zwołać pierwsze posiedzenie właśnie w Norymberdze.
- Dzisiaj główną pamiątką po tych czasach jest znajdujący się na wzgórzu zamek. Wejście na teren zamkowy (dziedziniec i fortyfikacje) jest darmowy, płatne jest wejście do środka oraz na wieżę Sinwell (Sinwellturm). Na szczycie wieży znajduje się wystawa pokazująca miasto przed i po bombardowaniach.
- Sam zamek w środku nie zachwyca bogactwem i architekturą – najbardziej oryginalną częścią jest dwupoziomowa kaplica. Na wyższych piętrach ustawiono prezentacje multimedialne oraz wystawy broni i zbroi z okresu średniowiecza. Przed wejściem powinniśmy zabrać ze sobą przewodnik audio, wiele opisów w środku jest jedynie po niemiecku.
- Z murów zamkowych rozpościera się ciekawy widok na miasto, warto pokręcić się też po jego najbliższej okolicy.
Budowlami, które najbardziej przypominają o historycznej zabudowie miasta są na pewno kościoły. Każdy z nich ucierpiał w różny sposób w trakcie bombardowań, zostały jednak odbudowane. Wszystkie zachwycają swoimi zewnętrznymi fasadami.
Najważniejsze kościoły w historycznym centrum Norymbergi
- Frauenkirche – wspomniany wcześniej kościół gotycki znajdujący się na głównym placu miejskim
- Kościół św. Wawrzyńca (Lorenzkirche) – gotycki kościół, jedna z najważniejszych budowli w mieście. Możliwe jest wejście na wieżę z której rozpościera się ciekawy widok na miasto.
- Kościół św. Sebalda (Sebalduskirche) – średniowieczny kościół znajdujący się naprzeciwko ratusza. W środku zobaczymy grobowiec św. Sebalda, samo wnętrze jest jednak dość surowe. Wejście jest darmowe, sugerowana jest jednak donacja na utrzymanie świątyni. W niektóre dni wieczorem możliwe jest wejście z przewodnikiem na wieżę oraz przejście się po dachu. Niestety, wycieczka jest jedynie w języku niemieckim. Będąc na miejscu powinniśmy zapytać w informacji o najbliższe terminy.
- Norymberga znana jest przede wszystkim ze słynnych procesów norymberskich odbywających się w Pałacu Sprawiedliwości. W ich trakcie przesłuchiwano i skazywano największych zbrodniarzy wojennych. Dzisiaj możemy odwiedzić salę sądową numer 600 (o ile nie odbywa się w niej proces, sala jest nadal używana) oraz wybrać się na wystawę poświęconą zbrodniom nazistowskim i samym procesom. Na miejscu otrzymamy przewodnik audio w języku polskim. Jeśli mamy zamiar przesłuchać wszystkie materiały na wizytę powinniśmy zaplanować przynajmniej 2 godziny.
Norymberga jest idealnym miastem dla każdego, kogo interesują podziemne przejścia, tunele i komnaty. Tunele i komnaty w czasach średniowiecznych służyły jako magazyny do beczek z piwem, a w czasie wojny ukrywali się tam mieszkańcy i przechowywano tam najbardziej wartościowe rzeczy chroniąc je przed zniszczeniem.
Do zwiedzania dostępnych jest kilka miejsc:
- Bunkry sztuki (Historischer Kunstbunker) – podziemne pomieszczenia w których przechowywano zrabowane podczas wojny dzieła sztuki oraz najważniejsze niemieckie artefakty, które chciano chronić przed zniszczeniem. Przetrzymywano tu m.in. rozczłonkowany ołtarz autorstwa Wita Stwosza z kościoła Mariackiego w Krakowie czy królewskie niemieckie regalia. W środku korzystając z przewodnika audio poznamy historię tego miejsca i zasady przechowywania dzieł sztuki przez Niemców w czasie wojny. Rozpoczęcie zwiedzania rozpoczyna się przy wejściu do bunkra. Pamiętajmy o wcześniejszym zakupie biletu i rezerwacji miejsca. Możemy zrobić to w kasie przy Hausbrauerei Altstadthof lub w punkcie informacji turystycznej (o ile zakupiliśmy miejską kartę turystyczną).
- Piwnice piwne (Felsengänge) – zwiedzanie piwnic piwnych z przewodnikiem w języku angielskim. Zwiedzanie rozpoczyna się przy pomniku Albrechta Dürera, a kończy w budynku znajdującego się niedaleko browaru. Na koniec zwiedzania wchodzimy do działającego browaru. Wycieczkę możemy zarezerwować w kasie przy Hausbrauerei Altstadthof lub w punkcie informacji turystycznej (o ile zakupiliśmy miejską kartę turystyczną).
- Lochy pod ratuszem– od XIV wieku w lochach pod ratuszem przetrzymywano więźniów, część z nich została udostępniona zwiedzającym. Nie ma stałych godzin zwiedzania, należy wejść do budynku drzwiami po prawej stronie i podejść do informacji – na zegarze powinna być ustawiona godzina kolejnego zwiedzania. Zwiedzanie odbywa się w języku niemieckim, dostajemy jednak materiały papierowe po polsku. Zwiedzanie ma miejsce tylko wtedy, gdy zbierze się przynajmniej 5 osób. (do wakacji 2018 roku lochy są w remoncie i nie są możliwe do zwiedzenia)
- Kazamaty i tunele z wodą– pod wzgórzem zamkowym znajdują się tunele prowadzące wodę oraz kazamaty. Niestety, wycieczki możliwe są tylko w języku niemieckim.
W środku jest zimno, nawet w ciepły dzień zalecamy wybrać się na miejsce w ubraniu z długim rękawem.
Miasto Albrechta Dürera
Najbardziej znanym mieszkańcem Norymbergi jest renesansowy artysta Albrecht Dürer. Niedaleko zamku znajduje się Dürerhaus, czyli muzeum stworzone w domu w którym artysta mieszkał przez 19 lat aż do swojej śmierci. Niestety, w środku nie znajdziemy oryginalnej dekoracji – kuchnia, sypialnia czy pokoje mieszkalne zostały zrekonstruowane na bazie hipotez z wykorzystaniem oryginalnych mebli z epoki. Nie wiemy, czy tak na prawdę wyglądał dom artysty. Jedynym pomieszczeniem, co do którego można być pewnym jego zastosowania jest kuchnia.
Ciekawą atrakcją jest na pewno pokój z kopiami największych prac artysty stworzonych przez lokalnych malarzy. Niestety, oryginalne prace znajdują się poza Norymbergą, jednak pod każdym z obrazów znajdziemy informacje o jego dzisiejszej lokalizacji.
Niedaleko murów miejskich znajduje się średniowieczny cmentarz Johannisfriedhof, gdzie pochowano artystę. Jego grób nie wyróżnia się wśród innych nagrobków, jeśli chcemy go odnaleźć powinnismy wypatrywać znaków, a następnie dobrze przyglądać się nagrobkom.
Idąc od kościoła św. Sebalda do Dürerhaus miniemy pomnik artysty.
Uliczka handlowa – Handwerkerhof
Tuż obok dworca głównego i przy bramie prowadzącej do miasta znajduje się jedna z najbardziej oryginalnych atrakcji Norymbergi – mały obszar handlowy Handwerkerhof, gdzie w średniowieczu swoje zakłady mieli rzemieślnicy.
Wchodząc do środka możemy cofnąć się w czasie – małe średniowieczne budynki, w nich sklepiki i kawiarnie, wszystko to otoczone murami, żywe i kolorowe. Cały obszar został zrekonstruowany jako atrakcja turystyczna, niestety nie jest to oryginalna zabudowa.
Uwaga! Handwerkerhof nie działa w niedzielę
Zielona Norymberga
Środek historycznej części miasta wewnątrz murów nie rozpieszcza terenami zielonymi – inaczej ma się sytuacja z zewnętrzną stroną murów. Za zamkiem znajduje się wspomniany wcześniej Ogród Burmistrza (Bürgermeistergarten), a po zachodniej stronie muru możemy wybrać się do parku Kontumazgarten.
Prawdziwym ukrytym skarbem Norymbergi jest jednak znajdujący się kawałek za bramą Neutorturm mały ogród Hesperidengärten. Ten barokowy ogród wypełniony rzeźbami przypomina najpiękniejsze ogrody włoskie. Wchodzimy do niego bramą przy Johannisstraße 13. Na terenie ogrodu znajduje się również mała kawiarnia.
Godnym polecenia miejscem jest norymberski ogród zoologiczny, który znajduje się w lasku poza miastem. Możemy dojechać do niego tramwajem. Jedną z najważniejszych atrakcji zoo jest delfinarium.
Źródło:
https://www.podrozepoeuropie.pl/norymberga-zwiedzanie/
